پارگی تاندون دوسر آرنج؛ علائم، زمان طلایی جراحی و بازتوانی
پارگی تاندون دوسر آرنج یکی از آسیبهای حاد مفصلی است که به دنبال کنده شدن اتصال تاندون دیستال از استخوان ساعد رخ میدهد. این عارضه قدرت بازو را به شدت مختل میکند؛ بنابراین مراجعه سریع به فوق تخصص جراحی آرنج در تهران کلیدیترین عامل جهت بازگرداندن عملکرد طبیعی دست به شمار میرود.
- مکانیسم آسیب: انقباض برونگرای شدید بازو حین بلند کردن بار سنگین، همراه با احساس صدای پاره شدن طناب.
- مهمترین علامت: دفرمیتی پاپآی معکوس (بالا رفتن عضله) و عدم لمس طناب تاندون در چین جلوی دست.
- زمان طلایی درمان: انجام جراحی ظرف ۲ الی ۳ هفته اول جهت اتصال مستقیم با تکنیک اندوباتن.
مکانیسم ایجاد پارگی تاندون دوسر آرنج
شایعترین دلیل وقوع این آسیب، انقباض برونگرای ناگهانی (Eccentric Contraction) است؛ زمانی که عضله در حال انقباض ماکزیمم بوده اما نیروی سنگین خارجی دست را به سمت اکستنشن و صاف شدن میکشد (مانند حرکت ددلیفت بدنسازی یا گرفتن ناگهانی اجسام سنگین).
وقوع پارگی تاندون دوسر آرنج در آقایان فعال بین ۳۰ تا ۵۰ سال شایعتر است. مصرف استروئیدهای آنابولیک و استعمال دخانیات نیز فیبرهای تاندون را مستعد آسیب میسازند.
علائم بالینی و نشانه پاپآی معکوس
تشخیص به موقع بر اساس معاینات فیزیکی دقیق جراح ارتوپد انجام میپذیرد:
- خونمردگی و تورم گسترده در گودی قدامی مفصل و بخش بالایی ساعد.
- عقبنشینی توده عضلانی بازو به سمت شانه (علامت پاپآی معکوس).
- ضعف بارز در چرخاندن ساعد به سمت خارج (سوپیناسیون).
- منفی شدن تست هوک به علت خالی بودن فضای آناتومیک تاندون.
تست هوک در تشخیص پارگی تاندون دوسر آرنج
تست هوک (Hook Test) اختصاصیترین تست فیزیکی است. جراح انگشت اشاره خود را در وضعیت خمیده ۹۰ درجه زیر تاندون قلاب میکند؛ در صورت پارگی کامل، هیچ ساختار محکمی لمس نشده و فضای زیر پوست خالی خواهد بود.
اهمیت زمان طلایی در جراحی ترمیم
تاندون کنده شده به مرور زمان به علت کشش عضلانی جمع شده و دچار فیبروز میشود:
| شاخص ارزیابی | جراحی در زمان طلایی (هفته ۱ تا ۳) | جراحی در فاز مزمن (پس از ۴ هفته) |
|---|---|---|
| تکنیک جراحی | ترمیم مستقیم با دکمه کورتیکال اندوباتن (Endobutton) | نیاز به گرافت بازسازی پیوندی (آلوگرافت آشیل یا همسترینگ) |
| وضعیت عضله | انعطافپذیر با طول فیزیولوژیک طبیعی | کوتاهشدگی عضله، آتروفی و چسبندگی شدید بافتی |
| میزان برش جراحی | کمتهاجمی از طریق یک برش کوچک قدامی | برشهای وسیعتر قدامی و پروگزیمال جهت آزادسازی |
| درصد بازیابی قدرت | بیش از ۹۵٪ بازگشت قدرت طبیعی دست | ۷۰ الی ۸۰٪ بازیابی نسبی قدرت عملکردی |
عوارض تأخیر در درمان پارگی تاندون دوسر آرنج
در صورت عدم اقدام جراحی برای پارگی تاندون دوسر آرنج، بیمار حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد از گشتاور چرخشی ساعد (سوپیناسیون) و ۳۰ درصد از توان خم کردن دست را به صورت همیشگی از دست خواهد داد.
مراحل بازتوانی و فیزیوتراپی پس از عمل
دستیابی به استحکام کامل پیوند تاندون نیازمند سپری شدن فازهای بازتوانی زیر است:
پرسشهای متداول بیماران
زمان طلایی جراحی پارگی تاندون دوسر آرنج چقدر است؟
زمان طلایی انجام جراحی طی ۲ الی ۳ هفته نخست پس از آسیب است؛ پس از این مدت تاندون جمع شده و ساختار بافت دچار چسبندگی و فیبروز میگردد.
اگر تاندون دوسر در مفصل آرنج جراحی نشود چه عارضهای رخ میدهد؟
بدون ترمیم، بیمار حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد از قدرت چرخش ساعد به سمت خارج (سوپیناسیون) و حدود ۳۰ درصد از قدرت خم کردن دست را بهطور دائم از دست میدهد.
چه مدت پس از عمل میتوان به تمرینات ورزشی و بدنسازی بازگشت؟
فعالیتهای سبک روزمره پس از ۶ هفته مجاز است؛ اما ورزشهای قدرتی و وزنهبرداری نیازمند گذشت ۴ تا ۶ ماه زمان برای جوش خوردن استخوانی خواهد بود.
مقالات و درمانهای مرتبط در جراحی آرنج
مشکوک به پارگی تاندون دوسر در دست هستید؟
معاینه در روزهای اول، امکان ترمیم تاندون با تکنیک کمتهاجمی را مهیا میکند.
تمام اصول مطرحشده در این راهنما بر پایه آخرین گایدلاینهای بالینی و استانداردهای بینالمللی ارتوپدی تدوین گردیده است.

بدون دیدگاه