جراحی دست و اعصاب محیطی | درمان تخصصی آسیبهای دست
دستها فقط ابزار کار نیستند؛ آنها زبان دوم ما هستند. از سادهترین کارهای روزمره مثل بستن دکمه لباس گرفته تا پیچیدهترین حرکات ظریف، همه و همه به سلامت استخوانها، تاندونها، اعصاب و عروق دست وابستهاند. وقتی آسیبی در این سیستم پیچیده ایجاد میشود، دیگر موضوع فقط درد نیست؛ کیفیت زندگی، استقلال فردی و حتی شغل فرد به خطر میافتد. اینجاست که جراحی دست و اعصاب محیطی نقش حیاتی پیدا میکند؛ شاخهای فوقتخصصی از پزشکی که با دقت میلیمتری، عملکرد دست را نجات میدهد.
اگر دچار شکستگی، بیحسی، ضعف حرکتی یا آسیب ناگهانی دست شدهاید، زمان در درمان شما نقش طلایی دارد.
جراحی دست چیست و چه نواحی را شامل میشود؟
جراحی دست تنها به یک استخوان یا یک انگشت محدود نمیشود. این شاخه پزشکی، مجموعهای از مداخلات جراحی بسیار دقیق است که کل سیستم عملکردی دست را در بر میگیرد؛ از نوک انگشتان تا مچ و حتی ارتباط آن با آرنج. دست از بیش از ۲۷ استخوان، دهها تاندون، شبکهای پیچیده از اعصاب محیطی و عروق ظریف تشکیل شده است. کوچکترین آسیب در هر کدام از این اجزا میتواند منجر به اختلال جدی در حرکت یا حس شود.
آناتومی دست به زبان ساده
دست را میتوان به یک ارکستر تشبیه کرد؛ هر عضو ساز خودش را میزند، اما اگر یکی ناهماهنگ شود، کل اجرا به هم میریزد. استخوانها چارچوب را میسازند، تاندونها حرکت ایجاد میکنند، اعصاب فرمان میدهند و عروق خونرسانی را انجام میدهند. جراحی دست یعنی تنظیم دوباره این ارکستر با دقتی میکروسکوپی.
چرا دست پیچیدهترین عضو بدن است؟
هیچ عضوی به اندازه دست، همزمان نیاز به قدرت، دقت، سرعت و حس ندارد. به همین دلیل است که درمان آسیبهای آن فقط با دانش عمومی جراحی ممکن نیست و نیاز به فلوشیپ جراحی دست و اعصاب محیطی دارد؛ پزشکی که سالها بهطور اختصاصی روی این ناحیه آموزش دیده است.
چه زمانی جراحی دست ضروری میشود؟
خیلی از بیماران با این سوال مراجعه میکنند: «آیا حتماً باید جراحی شوم؟» پاسخ همیشه بله نیست، اما در برخی شرایط، جراحی تنها راه بازگشت عملکرد طبیعی دست است.
آسیبهای اورژانسی
• شکستگیهای جابجا شده انگشت یا مچ
• قطع شدن انگشت یا لهشدگی شدید
• پارگی کامل تاندونها
• آسیب همزمان عروق و اعصاب
• خونریزی شدید یا کاهش جریان خون دست
در این موارد، تأخیر در جراحی میتواند به آسیب دائمی منجر شود. اصطلاح Golden Time یا زمان طلایی در جراحی دست، کاملاً واقعی است.
آسیبهای مزمن و تدریجی
برخی مشکلات بهمرور ایجاد میشوند:
• بیحسی و گزگز انگشتان
• ضعف تدریجی عضلات دست
• دردهای مزمن مچ یا آرنج
• کاهش دقت حرکات ظریف
در این موارد، جراحی اعصاب محیطی میتواند از پیشرفت آسیب جلوگیری کند.
انواع جراحی دست و اعصاب محیطی
جراحی دست یک عنوان کلی است، اما در عمل شامل شاخههای تخصصی متعددی میشود که هرکدام هدف مشخصی دارند.
1.جراحی استخوان و شکستگیهای دست
شکستگیهای دست و انگشت اگر بهدرستی درمان نشوند، میتوانند باعث کجی، محدودیت حرکت و درد دائمی شوند. در این موارد، استفاده از پین یا پلاتین برای تثبیت استخوان ضروری است.
2.جراحی تاندونهای دست
پارگی تاندونها معمولاً با بریدگی یا ضربه شدید اتفاق میافتد. ترمیم تاندون نیازمند ظرافت بالا و برنامه دقیق بازتوانی بعد از عمل است.
3.جراحی عروق دست
قطع یا آسیب عروق میتواند منجر به سیاه شدن یا از دست رفتن انگشت شود. در اینجا، میکروسرجری نقش حیاتی دارد.
4.جراحی اعصاب محیطی دست
وقتی عصب آسیب میبیند، پیام از مغز به عضله نمیرسد. نتیجه؟ بیحسی، ضعف یا فلج. جراحی اعصاب دست برای بازگرداندن این ارتباط انجام میشود.
جراحی اعصاب محیطی چیست؟
اعصاب محیطی مانند کابلهای برق هستند؛ اگر قطع یا فشرده شوند، جریان مختل میشود. جراحی اعصاب محیطی شامل آزادسازی، ترمیم یا پیوند عصب است.
علائم آسیب اعصاب دست
• بیحسی مداوم
• گزگز یا سوزش
• ضعف عضلانی
• افتادن اشیا از دست
چه زمانی نیاز به جراحی اعصاب محیطی است؟
اگر درمانهای غیرجراحی پاسخ ندهند یا آسیب شدید باشد، جراحی بهترین گزینه است؛ بهویژه در مواردی مثل سندرم تونل کارپال پیشرفته یا پارگی عصب.
میکروسرجری در جراحی دست و اعصاب محیطی؛ نقطه اوج جراحیهای پیشرفته
میکروسرجری یعنی جراحی زیر میکروسکوپ؛ جایی که پزشک با نخهایی نازکتر از مو، عصب و رگ را ترمیم میکند. این تکنیک در قطع انگشت، آسیبهای شدید و ناهنجاریهای مادرزادی کاربرد حیاتی دارد.
جراحی دست بدون بیهوشی؛ درمانی امن برای بیماران پرریسک
یکی از ترسهای رایج بیماران، بیهوشی عمومی است. خیلیها بهخاطر سن بالا، بیماریهای قلبی، دیابت یا تجربههای ناخوشایند قبلی، از بیهوشی میترسند و حتی درمان را به تعویق میاندازند. خبر خوب این است که امروزه بسیاری از جراحیهای دست بدون بیهوشی عمومی و تنها با بیحسی موضعی یا منطقهای انجام میشوند؛ روشی ایمن، سریع و بسیار مؤثر.
در این نوع جراحی، فقط ناحیه موردنظر بیحس میشود و بیمار کاملاً هوشیار است. این موضوع نهتنها ریسک بیهوشی را حذف میکند، بلکه دوران نقاهت را هم کوتاهتر میسازد. بسیاری از بیماران چند ساعت بعد از عمل، مرخص میشوند و حتی میتوانند همان روز به خانه برگردند.
بیحسی موضعی در جراحی دست چگونه انجام میشود؟
پزشک با تزریق داروی بیحسی اطراف عصب یا ناحیه جراحی، انتقال درد را مسدود میکند. در این حالت:
• بیمار درد احساس نمیکند
• عضلات شل میشوند
• امکان انجام جراحیهای دقیق وجود دارد
این روش بهویژه در جراحی اعصاب دست، آزادسازی تونل کارپال، ترمیم تاندونها و برخی شکستگیها کاربرد فراوان دارد.
این روش برای چه بیمارانی مناسب است؟
• بیماران قلبی یا ریوی
• سالمندان
• افرادی با اضطراب شدید از بیهوشی
• بیمارانی که نیاز به جراحی محدود و دقیق دارند
جراحی دست بدون بیهوشی، یکی از مزیتهای مهم مراجعه به فلوشیپ جراحی دست است؛ چون انتخاب درست روش بیحسی، نیازمند تجربه و شناخت عمیق آناتومی دست است.
جراحی انگشت دست؛ از شکستگی تا بازسازی عملکرد
انگشتان، ظریفترین و درعینحال کاربردیترین بخش دست هستند. آسیب به یک انگشت میتواند کل عملکرد دست را مختل کند. جراحی انگشت دست بسته به نوع آسیب، اهداف متفاوتی دارد: تثبیت استخوان، ترمیم تاندون، بازسازی عصب یا حتی پیوند مجدد انگشت قطعشده.
شکستگی انگشت دست
شکستگیهای انگشت اگر ساده باشند، ممکن است با گچ یا آتل درمان شوند. اما در بسیاری از موارد، شکستگی:
• جابجا شده است
• داخل مفصل اتفاق افتاده
• چند تکه است
در این شرایط، جراحی انگشت دست شکسته با استفاده از پین یا پلاتین ضروری میشود تا:
• استخوان در موقعیت درست جوش بخورد
• حرکت مفصل حفظ شود
• از بدشکلی دائمی جلوگیری شود
پارگی تاندون یا عصب انگشت
گاهی انگشت سالم به نظر میرسد، اما بیمار نمیتواند آن را خم یا صاف کند یا حس ندارد. این نشانه آسیب تاندون یا عصب است. جراحی زودهنگام در این موارد، شانس بازگشت کامل عملکرد را چند برابر میکند.
جراحی دست با پین یا پلاک (پلاتین)؛ کدام بهتر است؟
یکی از سوالات پرتکرار بیماران این است: «پین بهتر است یا پلاک؟» پاسخ کوتاه این است: بستگی دارد. انتخاب روش تثبیت استخوان کاملاً وابسته به نوع شکستگی، محل آن و شرایط بیمار است.
پینگذاری در جراحی دست
پینها میلههای فلزی نازکی هستند که از پوست وارد استخوان میشوند. مزایای آن:
• کمتهاجمی
• زمان جراحی کوتاه
• مناسب شکستگیهای ساده
اما پینها معمولاً موقتی هستند و بعد از چند هفته خارج میشوند.
پلاک گذاری (پلاتین) در جراحی دست
پلاکها صفحات فلزی کوچکی هستند که با پیچ روی استخوان ثابت میشوند. مزایا:
• تثبیت بسیار قوی
• مناسب شکستگیهای پیچیده یا داخل مفصل
• امکان شروع حرکت زودتر
انتخاب بین پین و پلاک، تصمیمی تخصصی است که باید توسط جراح دست باتجربه گرفته شود، نه بر اساس نظر اطرافیان یا اینترنت.
جراحی اعصاب مچ دست؛ وقتی بیحسی را جدی بگیرید
مچ دست محل عبور چندین عصب مهم است. شایعترین مشکل این ناحیه، سندرم تونل کارپال است؛ بیماریای که میلیونها نفر را درگیر کرده و اغلب نادیده گرفته میشود.
علائم آسیب اعصاب مچ دست
• بیحسی انگشت شست، اشاره و وسط
• درد شبانه
• ضعف در گرفتن اشیا
• افتادن مکرر وسایل از دست
در مراحل اولیه، درمان غیرجراحی ممکن است کافی باشد. اما در مراحل پیشرفته، جراحی اعصاب مچ دست تنها راه جلوگیری از آسیب دائمی عصب است.
جراحی تونل کارپال چگونه انجام میشود؟
در این جراحی، فشار از روی عصب برداشته میشود. این عمل معمولاً:
• با بیحسی موضعی
• در زمان کوتاه
• با بازگشت سریع به فعالیت روزمره
انجام میشود.
جراحی رگ و اعصاب دست؛ مسابقه با زمان
وقتی همزمان رگ و عصب آسیب میبینند، وضعیت اورژانسی است. قطع جریان خون حتی برای چند ساعت میتواند باعث از دست رفتن انگشت یا دست شود.
در این موارد، میکروسرجری رگ و اعصاب دست انجام میشود؛ جراحیای بسیار ظریف که نیازمند:
• میکروسکوپ جراحی
• ابزار فوقدقیق
• مهارت بالای جراح
است. موفقیت این جراحیها، تفاوت بین حفظ عضو یا قطع آن را رقم میزند.
جراحی انگشت قطعشده؛ آیا پیوند امکانپذیر است؟
قطع انگشت یکی از ترسناکترین آسیبهاست، اما همیشه پایان راه نیست. اگر:
• انگشت بهدرستی نگهداری شده باشد
• زمان زیادی نگذشته باشد
• شرایط عمومی بیمار مناسب باشد
امکان پیوند مجدد انگشت وجود دارد. در این جراحی، استخوان، تاندون، عصب و رگها بهصورت مرحلهبهمرحله ترمیم میشوند. هر دقیقه در این شرایط اهمیت دارد.
جراحی ناهنجاریهای مادرزادی دست
برخی کودکان با ناهنجاریهای مادرزادی دست متولد میشوند؛ مثل چسبندگی انگشتان یا کوتاهی آنها. هدف جراحی در این موارد فقط زیبایی نیست، بلکه:
• بهبود عملکرد
• افزایش استقلال کودک
• پیشگیری از مشکلات آینده
است. میکروسرجری نقش کلیدی در این نوع جراحیها دارد.
جراحی آرنج و ارتباط آن با اعصاب دست
خیلی وقتها درد یا بیحسی دست، از آرنج منشا میگیرد. گیر افتادن عصب اولنار در ناحیه آرنج میتواند باعث بیحسی انگشت کوچک و حلقه شود. جراحی آرنج در این موارد، فشار را از روی عصب برمیدارد و علائم را برطرف میکند.
دوران نقاهت بعد از جراحی دست
جراحی موفق، فقط نیمی از مسیر است. نیم دیگر، مراقبت بعد از عمل است. بسته به نوع جراحی:
• دوران نقاهت میتواند از چند هفته تا چند ماه طول بکشد
• فیزیوتراپی نقش حیاتی دارد
• همکاری بیمار تعیینکننده نتیجه نهایی است
بیتوجهی به تمرینها میتواند بهترین جراحی را هم بینتیجه کند.
عوارض احتمالی جراحی دست
هیچ جراحیای بدون ریسک نیست، اما با انتخاب جراح باتجربه، این ریسکها به حداقل میرسند. عوارض احتمالی شامل:
• عفونت
• خشکی مفصل
• باقی ماندن درد یا بیحسی
پیگیری منظم و رعایت توصیههای پزشک، کلید پیشگیری از این عوارض است.
چرا فلوشیپ جراحی دست اهمیت دارد؟
فلوشیپ جراحی دست یعنی پزشکی که:
• سالها بعد از تخصص آموزش دیده
فقط روی دست، اعصاب محیطی و میکروسرجری تمرکز دارد
• تجربه مواجهه با کیسهای پیچیده را دارد
تفاوت نتیجه درمان بین جراح عمومی و فوق تخصص جراحی دست، گاهی تفاوت بین بازگشت کامل عملکرد و ناتوانی دائمی است.
هزینه جراحی دست و اعصاب محیطی در تهران
هزینه جراحی به عوامل مختلفی بستگی دارد:
• نوع آسیب
• روش جراحی
• نیاز به پین یا پلاتین
• بیمه
معاینه دقیق، تنها راه اعلام هزینه واقعی است.
“هزینه جراحی دست و اعصاب محیطی در تهران”
سوالات پرتکرار در زمینه جراحی دست و اعصاب محیطی
1.آیا جراحی دست دردناک است؟
خیر، با روشهای نوین بیحسی، درد به حداقل میرسد.
2.بعد از جراحی چه زمانی میتوان به کار برگشت؟
بسته به نوع شغل و جراحی، از چند روز تا چند ماه متفاوت است.
3.آیا همه آسیبهای اعصاب نیاز به جراحی دارند؟
خیر، اما موارد پیشرفته حتماً نیازمند جراحی هستند.
4.آیا پلاک در بدن میماند؟
در بسیاری از موارد بله، مگر اینکه مشکل ایجاد کند.
5.بهترین زمان مراجعه چه موقع است؟
هرچه زودتر، شانس بهبودی بیشتر.
تلوزیون اینترنتی دکتر فلاح اینستاگرام دریافت نوبت واتس آپ
بدون دیدگاه